GRAR workshop tijdens GISCO 4/12/2025 – verslag
Kantoor WVI, 60 deelnemers.
Sprekers voor DV : Jan Laporte, Mathieu Beirlaen, Erik Van Den Berghe, Jary Caeldries
Op 4 december brachten Digitaal Vlaanderen en WVI lokale besturen samen voor een workshop rond het Gebouwen- en Adressenregister (GRAR). De workshop in Brugge maakt deel uit van een inforonde die Digitaal Vlaanderen in elke provincie organiseert.
Naast gemeentelijke GIS-verantwoordelijken waren deze keer ook ambtenaren van RO en Burgerzaken aanwezig, diensten die intensief met gebouwen en adressen werken. Hoewel dit niet expliciet in de uitnodiging vermeld stond, kwam ook het Wegenregister uitgebreid aan bod.
Tijdens de plenaire opening plaatste de Vlaamse overheid het GRAR binnen het stelsel van Basisregistraties (het geheel van authentieke gegevensbronnen) en lichtte zij de toekomstvisie toe.


Klik op de afbeeldingen om ze te vergroten.


Aansluitend volgden 4 break-out sessies in kleinere groepen. In de groepsgesprekken kregen de gemeenten ruim de kans om ervaringen uit te wisselen over correcte registratie, kwaliteitscontrole en samenwerking tussen diensten.
1. Wegenregister
- Er bestaat bij de gemeenten een babylonische spraakverwarring tussen het Vlaams Wegenregister (dat meestal nog geen actief gebruik kent binnen de gemeente) en aanverwante kaartlagen die allemaal met wegen te maken hebben : de gemeentelijke variant van het WR, het bijhouden van wijzigingen volgens het decreet Gemeentewegen (2019) en de trage wegen en de Buurtwegen uit de atlas.
- Digitaal Vlaanderen heeft een bestand van vermoedelijk private wegen gestuurd aan alle gemeenten met de vraag die te controleren. De gemeenten moeten bevestigen welke wegen in het bestand blijven en welke mogen verwijderd worden.
- Er wordt gevraagd om aanpassingen aan de wegcategorisering en wegbeheerder in bulk te kunnen terugsturen in plaats van één lijnstuk individueel aan te passen in LARA.
- Product Owner van het Wegenregister bij Digitaal Vlaanderen is Patty Cant. Wie in bulk het Wegenregister wil aanpassen, kan contact opnemen met haar.
2. Gebouwenregister
- Functies van gebouwen en gebouweenheden
- Momenteel is er enkel een onderscheid tussen de gemene en andere (zeg maar gewone) delen van een gebouw
- Minstens de woonfunctie zou moeten toegevoegd worden, versus ‘andere’
- De discussie leidt tot de opsomming van hoofdfuncties volgens het VCRO § 1
- Een omgevingsvergunning voor stedenbouwkundige handelingen is nodig als een van de volgende hoofdfuncties van een bebouwd onroerend goed geheel of gedeeltelijk wordt gewijzigd in een andere hierna vermelde hoofdfunctie.
- De volgende functies worden als hoofdfunctie beschouwd :
1° wonen;
2° verblijfsrecreatie;
3° dagrecreatie, met inbegrip van sport;
4° land- en tuinbouw in de ruime zin;
5° detailhandel;
6° dancing, restaurant en café;
7° kantoorfunctie, dienstverlening en vrije beroepen;
8° industrie en bedrijvigheid;
9° gemeenschapsvoorzieningen en openbare nutsvoorzieningen;
10° militaire functie.
- Gemeenten zijn over het algemeen bereid om de functietoewijzing één keer goed te zetten en verder te onderhouden. Kan het dataveld al vooraf ingevuld worden uit andere bronnen ? [zowel CEVI als Geo-it hebben op dit moment wel een mogelijkheid om functies bij te houden, zij het niet met de VCRO hoofdindeling.]
- Bij een eerste vaststelling is er weinig animo om verder te diversifiëren : bakker, slager, dokter, apotheek … Moeilijk te onderhouden.
3. Feitelijk vergunde toestand
- Discussie : worden adressen van onvergunde bouwsituaties verwerkt, vb. een opsplitsing in gebouwdelen die niet aangevraagd is ?
- De meeste gemeenten waken erover om dat niet te doen, en om de adressenlaag integer te houden.
- Ook niet voor energieleveranciers of VEKA (Vlaams Energie- en Klimaatagentschap). Een onvergunde toestand moet eerst geregulariseerd worden om een EPB/EPC te kunnen krijgen.
- Een aantal besturen communiceert pro actief met de eigenaar als een adres regulariseerbaar is, of stelt een bouwmisdrijf vast, als het niet regulariseerbaar is
- Een statuswaarde “niet vergund” naast “niet officieel” zou duidelijker zijn
- In VIP wordt een status van een adres op dit moment niet meegegeven
4. Varia
- Veel gemeenten melden dat ze opnieuw -zoals vroeger bij CRAB- een email willen ontvangen als er een melding in LARA toegekomen is. Nu moet men actief het loket openen om meldingen te kunnen vaststellen.
- De levensloop van een nieuw gebouw vóór het in het GRB opgemeten wordt :
- gepland
- start der werken
- in aanbouw
- einde der werken
- gerealiseerd = meetrijp : op dat moment wordt het gebouw toegevoegd aan de meetopdracht voor de landmeters van het GRB
- Bepaalde besturen dwingen ‘het einde der werken’ af, door een waarborg te vragen. Deze wordt pas terugbetaald, als het einde der werken wordt gemeld door de bouwheer.
- Softwareleveranciers van bevolkingstoepassingen, zouden het GRAR moeten gebruiken, zodat bevolking enkel kan inschrijven als een GRAR adres gekend is.
- Het verband tussen gebouweenheid en busnummer (subadres) is bij veel gemeenten niet gekend, omdat ze de koppeling tussen die id’s (nog) niet nodig hebben. Dat zal veranderen eens de functies op niveau van de gebouweenheid zullen toegekend worden.


“LARA 2.0 heeft groeipotentieel om met meer functionaliteit de belangrijke onderhoudsplicht van gemeenten inzake adressen, gebouwen en wegen te helpen faciliteren”
0 reacties