QR code bij markante bomen leidt naar verhalen over Witte Wijven en zwarte katten

Opmerkelijke toevoeging op het traject van m’n regelmatige wandeling met de hond door de wijk. Voor het eerst viel mijn oog -noem het gerust een vorm van beroepsmisvorming- op een nieuw paaltje met QR code afkomstig van Stad Brugge – Openbaar Domein.

Na het scannen van het plaatje -probeer het zelf met onderstaande foto- kom je op een webpagina van Stad Brugge met de beschrijving van de boom bij het paaltje : https://www.brugge.be/hollandse-linde-tilia-x-europaea

Eerlijk gezegd een boom die mij, noch de hond, voordien speciaal opgevallen was. Toch valt er veel over te vertellen. Om te beginnen de boomsoort (linde), vermoedelijk plantjaar (1823) en omtrek, maar ook een resem weetjes die de boom historisch ‘markant’ maken. Zo gaat het om welkomstbomen naar het verderop gelegen kasteel.

De betekenis van de linde als wachter en afweerboom van het ‘kwaad’ wordt verder uitgelegd:

“De linde was een ‘heilige boom’ in de Oudheid. In het Germaanse volksgeloof nam de lindeboom een vooraanstaande plaats in en werd hij als afweerboom geplant. (…) Men was bang voor fenomenen die zich voordeden in de natuur zoals donder en bliksem en voor de duisternis. Ook was men bang voor bepaalde verschijningen zoals weerwolven, boze geesten, spoken, witte wijven, zwarte katten, e.d. Daarnaast vreesde men voor personen die over magische krachten beschikten zoals tovenaars en heksen. Om zich hiertegen te wapenen geloofde men in de beschermende en zuiverende kracht van linden en op de meeste erven werd hij aangeplant als afweerboom.”

Onverwacht is aan deze locatie een hele historiek verbonden. Er is een duidelijk verband met:

• Erfgoed Vlaanderen
  • dit is het erfgoedobject in kwestie https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/132068
• en de bijhouding inventaris Houtig erfgoed
  • lees meer over de terreinopname in dit artikel over Beernem

QR code als digitale toegang tot een stukje geschiedenis

De actie van Openbaar Domein kadert in het breder bomenbeleidsplan van de stad. Bekijk de lijst van markante bomen in Brugge, en de link naar de indivuele fiches.

Potentie voor storytelling

Uit de ruime lijst van (nu) 92 bomen gaat het voorlopig over 5 gedocumenteerde plaatsen. In die fiches wordt er -behalve de straatnaam of een toponiem- geen exacte locatie (zoals coördinaten) of een situeringskaartje meegeven. Er staan ook nog geen foto’s bij. En er geen overzichtskaart met alle locaties aanwezig op de website. Daar is zeker potentie toe als er meer QR paaltjes geplaatst worden. Hier zit een potentieel mooi Storymap project in, een combinatie van tekst, beeld en kaart, misschien zelfs video en audio (als de boom écht vertelt). Met duidelijke verbanden met toerisme, cultuur, erfgoed, landschap, jeugd en gezinnen (bomenluisterzoekttocht).

Het is duidelijk dat men met QR paaltjes ook andere Erfgoedobjecten dan bomen tot leven kan doen komen.

Witte Wijven

👉 Op het einde van dit verhaal weten we nog altijd niet wie die Witte Wijven zijn. In oude volksverhalen ook witte juffers, witte vrouwen, witte dames, Witte Wieven (NL) of Dames Blanches (FR) genoemd. Volgens het volksgeloof gaat het om bleke, in nevel gehulde gestalten, die op mistige velden, bij grafheuvels en op afgelegen plaatsen opdoken. De betekenis verschilt van streek tot streek: soms zijn het geesten van overleden vrouwen, soms bovennatuurlijke vrouwelijke wezens met magische krachten. Afhankelijk van het verhaal konden ze mensen helpen, waarschuwen, of je net misleiden of je de stuipen op het lijf jagen. Een onvoorspelbaar karakter dus.

Je vindt er verschillende terug in de Volksverhalenbank van de Lage Landen (met KAART app), en misschien wel op de mistige velden in uw buurt. Happy Halloween!

Bron afbeelding : https://fabulahub.com/en/story/legend-witte-wieven-mist-maidens-gelderland/sid-2365